Yeşil Bina dergisinin Ekim 2010 sayısında binalarda fotovoltaik sistemlerin desteklenmesi konusunda öneriler içeren bir makalemiz yayınlandı. Yenilenebilir enerji kanun tasarısının tekrar meclis gündemine geldiği bugünlerde, fotovoltaik sistemler ile binalar arasında ilişki kuran bu yazıya aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
http://www.mimtarch.com/docs/2010-10_pvbuildings.pdf
"Sürdürülebilir Bina (Yeşil Bina)" ve "Küresel İklim Değişikliği" konularında notlar...
12 Kasım 2010 Cuma
5 Kasım 2010 Cuma
Yenilenebilir Enerji Yasa Tasarısı Görüşülürken
Haziran ayında T.B.M.Meclis'i gündeminden aniden geri çekilen YEK (Yenilenebilir Enerji Kanunu) Değişiklik Tasarısı 04 Kasım 2010 Perşembe günü görüşülmeye başlanmış. Görüşme tutanaklarına ulaşmak için T.B.M.M. web sayfasındaki bağlantıyı kullanabilirsiniz, yasa ile ilgili görüşmeler 13. sayfadan 37. sayfaya kadar sürüyor. Görüşmeler 09 Kasım 2010 Salı günü devam edecek.
Meclis Enerji Komisyonu ile Hükümet arasında Yenilenebilir Enerji destekleme fiyatları ve yerli üretimin desteklenmesi konularında görüş aykırılıkları olduğu görülüyor. Komisyon üyeleri, üzerinde anlaştıkları destek fiyatlarının önergelerle Hükümet tarafından aşağıya çekileceğini öngörüyorlar. İlgi alanımız olan "güneş enerjisi"nden örnek vermek gerekirse Komisyon'un önerisi 15 Eurocent/kWh destekleme fiyatı iken, Hükümetin önerisinin 10 Eurocent/kWh olacağı bekleniyor, ki bunu daha önce de yazmıştık. 15 Eurocent dahi yatırımcılar ve sanayiciler tarafından düşük bulunurken 10 Eurocent ile nasıl yatırım yapılabileceğinin cevabını ise Hükümet adına konuşan Bakan Yıldız , AB ve ABD kökenli iki firmanın kendilerine tekliflerinin bu yönde olduğunu ifade ederek cevap veriyor.
Hangi firmalar olduklarını bilmiyoruz bu iki firmanın. Bu fiyatlarla bir yatırım yapılabilir mi? Elbette yapılır, yüksek sermaye gücüne sahip, yatırımın teknik ve siyasi risklerini karşılayabilecek kadar güçlü bir ya da iki firma 60-65 milyon dolar yatırımla Türkiye'de birer güneş enerjisi santraline sahip olabilirler. Yurtdışından paneller, invertörler ve kablolar gelir, kar da yurtdışına gider. Ama Bakan Yıldız'ın vurguladığı gibi: "Tamam, yani, Allah'ın güneşi bizim ülkemizde her zaman var ama buradan elde edilecek getirilere kime gidecek. Bizim ülkemizin insanına gidecekse hep beraber bunu yapmamız lazım."
Bu fiyatlarla yapılacak bir yatırım güneş enerjisi tesislerini Türkiye'nin her yerine yaymaz. Bu fiyatlarla yapılacak bir yatırım istihdam yaratmaz. Bu fiyatlarla yapılacak yatırım Türkiye'de güneş enerjisi konusunda teknoloji geliştirmeyi de üretimi de desteklemez. Bu fiyatlarla yapılacak yatırım enerji üretiminin demokratikleşmesini desteklemez aksine Türkiye'nin güneşini bir kaç küresel şirketin tekeli altına sokar.
TBMM Enerji Komisyonu'nda tüm partilerin temsilcilerinin uzlaştıkları ve tekliflerinin arkasında durdukları görülüyor. Hükümetin de bu iradeye saygı göstermesi ve yasa tasarısını geriye götüren önergelerle çıkacak kanunu işlemez hale getirmemesi beklentimizdir. Sadece "ucuz elektrik" üretmek kaygısı ile alınan kararlar nedeniyle dere tipi HESlerde gelinen durum ortada iken, 2005'den beri desteklenen rüzgar enerjisinden elektrik üretimi konusunda beklenen kapasitelere ulaşılamamış iken Yenilenebilir Enerji Kanunu'nu bir kez daha kadük hale getirmeye Hükümet'in hakkı yoktur.
Meclis Enerji Komisyonu ile Hükümet arasında Yenilenebilir Enerji destekleme fiyatları ve yerli üretimin desteklenmesi konularında görüş aykırılıkları olduğu görülüyor. Komisyon üyeleri, üzerinde anlaştıkları destek fiyatlarının önergelerle Hükümet tarafından aşağıya çekileceğini öngörüyorlar. İlgi alanımız olan "güneş enerjisi"nden örnek vermek gerekirse Komisyon'un önerisi 15 Eurocent/kWh destekleme fiyatı iken, Hükümetin önerisinin 10 Eurocent/kWh olacağı bekleniyor, ki bunu daha önce de yazmıştık. 15 Eurocent dahi yatırımcılar ve sanayiciler tarafından düşük bulunurken 10 Eurocent ile nasıl yatırım yapılabileceğinin cevabını ise Hükümet adına konuşan Bakan Yıldız , AB ve ABD kökenli iki firmanın kendilerine tekliflerinin bu yönde olduğunu ifade ederek cevap veriyor.
Hangi firmalar olduklarını bilmiyoruz bu iki firmanın. Bu fiyatlarla bir yatırım yapılabilir mi? Elbette yapılır, yüksek sermaye gücüne sahip, yatırımın teknik ve siyasi risklerini karşılayabilecek kadar güçlü bir ya da iki firma 60-65 milyon dolar yatırımla Türkiye'de birer güneş enerjisi santraline sahip olabilirler. Yurtdışından paneller, invertörler ve kablolar gelir, kar da yurtdışına gider. Ama Bakan Yıldız'ın vurguladığı gibi: "Tamam, yani, Allah'ın güneşi bizim ülkemizde her zaman var ama buradan elde edilecek getirilere kime gidecek. Bizim ülkemizin insanına gidecekse hep beraber bunu yapmamız lazım."
Bu fiyatlarla yapılacak bir yatırım güneş enerjisi tesislerini Türkiye'nin her yerine yaymaz. Bu fiyatlarla yapılacak bir yatırım istihdam yaratmaz. Bu fiyatlarla yapılacak yatırım Türkiye'de güneş enerjisi konusunda teknoloji geliştirmeyi de üretimi de desteklemez. Bu fiyatlarla yapılacak yatırım enerji üretiminin demokratikleşmesini desteklemez aksine Türkiye'nin güneşini bir kaç küresel şirketin tekeli altına sokar.
TBMM Enerji Komisyonu'nda tüm partilerin temsilcilerinin uzlaştıkları ve tekliflerinin arkasında durdukları görülüyor. Hükümetin de bu iradeye saygı göstermesi ve yasa tasarısını geriye götüren önergelerle çıkacak kanunu işlemez hale getirmemesi beklentimizdir. Sadece "ucuz elektrik" üretmek kaygısı ile alınan kararlar nedeniyle dere tipi HESlerde gelinen durum ortada iken, 2005'den beri desteklenen rüzgar enerjisinden elektrik üretimi konusunda beklenen kapasitelere ulaşılamamış iken Yenilenebilir Enerji Kanunu'nu bir kez daha kadük hale getirmeye Hükümet'in hakkı yoktur.
16 Ekim 2010 Cumartesi
Bir Enerji Demokratının Hayatı: Hermann Scheer
Yenilenebilir enerji teknolojisi ve kullanımı konusunda önde gelen ülkelerden biri olan Almanya’da bu işin arkasında olan en önemli isim sosyal demokrat milletvekili Hermann Scheer 66 yaşında vefat etti. Yenilenebilir enerjinin ülkemiz ve dünya için anlamını kavramak için Scheer’in hayatı ve düşünceleri yol gösterici niteliğinde.
Scheer, öncelikle yenilenebilir enerji kaynakları konusunda bir uzman ve öncüydü. EUROSOLAR, World Council for Renewable Energy ve International Renewable Energy Agency (IRENA) gibi uluslararası kuruluşların oluşmasında çok önemli bir rolü vardı. 1980 senesinden bu yana milletvekili olduğu Alman parlamentosunda yenilenebilir enerjilerinin desteklenmesi ve toplumda yaygınlaşması için kendini angaje etti ve bugün dünyanın yaklaşık 50 ülkesinde benzer şekillerde uygulanan Alman “Yenilenebilir Enerjiler için Elektrik Geri Besleme” yasasının çıkmasını sağladı. Bu yasa, herkesin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreterek şebekeye vermesini ve bunun karşılığında kilowatt saat başına yaptığı yatırımın geri dönüş süresini makul bir seviyeye çekecek seviyede bir ödeme almasını mümkün kıldı. Bu şekilde sübvanse edilen fotovoltaik gibi teknolojilerde talep patlaması yaşandı ve ekipman üretim kapasitelerinin artması yoluyla yatırım maliyetleri önemli ölçüde azaldılar. Yasanın, Scheer’in de önem verdiği en önemli noktalarından biri, sadece büyük yatırımları değil, bir ev çatısına kurulacak ufak sistemler gibi kişiler tarafından yapılacak yatırımları da kapsamasıydı.
Scheer için yenilenebilir enerji teknolojileri, dünyanın ihtiyacı olan ekolojik dönüşümü gerçekleştirmek için önümüzde hazır duran araçlardı. Tüm siyaset hayatı boyunca, bu araçların toplum tarafından tanınması için uğraştı. Nükleer enerjiye karşı olmakla beraber hiçbir zaman Yeşiller Partisi altında siyaset yapmayı düşünmedi. Onun için yenilenebilir enerji teknolojileri, iki açıdan sosyal demokrat düşünceye uygundular. Birincisi, yenilenebilir enerjilerin merkezi olmayan üretim modeli sayesinde yerel katma değerin ortaya çıkması ve insanların enerji üretimi konusunda daha fazla kontrole sahip olabilmeleri idi. İkincisi, fosil yakıtlara olan bağlılığımızın üçüncü dünya ülkelerini köleleştirdiğini düşünüyordu.
Temelde ekolojik dönüşüm için gerekli olan itici gücün toplumdan geleceğine inanan ve demokrasinin asıl sonucunun bu olması gerektiğine inanan biri olan Scheer, tüm dünyayı düşük enerji tüketimli evler ve bu evlere entegre yenilenebilir enerji teknolojilerinin tanıtımı için dolaştı. Hedefinde hep çiftçiler, küçük işletme sahipleri, mimarlar gibi yakın çevrelerinde değişime yol açabilecek insanlar vardı. Siyasi hayatında ise yaptığı mücadele o kadar başarılı oldu ki, bugün senelik cirosu 10 milyar Euro, yaklaşık 60,000 kişinin istihdam edildiği ve Almanya’nın en önemli ihracat kalemlerinden biri olan fotovoltaik sektörü varlığını ona borçlu olduğunu açıkça ifade ediyor.
Yenilenebilir enerjiler Türkiye’de de güncel bir konu. İlk adımların atıldığı 2005 senesinden bu yana, devletin bu konuya nasıl bir yaklaşım sergileyeceği merakla bekleniyor. Bugüne kadar Türkiye’de 1.2 GW kapasiteye sahip rüzgar santrali kuruldu, ancak güneş enerjisinin elektrik üretiminde kullanımı konusunda bir devlet politikası veya siyasi parti programı yok. Bunlar dışındaki yenilenebilir enerji kaynakları olan jeotermal ve biyokütle konusunda ise cüzi miktarlarda üretim yapılıyor. Hidroelektrik enerji ise, temelde yenilenebilir olmakla beraber, birçok çevresel problem içerdiği için ekolojik dönüşüm konusunda soru işaretleri içeriyor.
Teknolojik ve bürokratik soru işaretlerinin arkasında, aslında Türkiye’de hiç tartışılmayan konu, yenilenebilir enerjinin toplum ve demokrasi ile olan bağı. Hermann Scheer’in hayatı da, dünyanın en demokratik ülkelerinden birinde bile, ancak kişisel mücadele ve inancın toplumu harekete geçirebildiğini ve enerji siyasetinde değişime yol açabildiğini gösteriyor.
NOT: Yenilenebilir enerji üzerine Scheer’in yazdığı aşağıdaki kitaplardan düşünceleri konusunda daha fazla bilgi alınabilir:
A Solar Manifesto, Hermann Scheer
The Solar Economy: Renewable Energy for a Sustainable Global Future
Energy Autonomy: The Economic, Social and Technological Case for Renewable Energy
Scheer, öncelikle yenilenebilir enerji kaynakları konusunda bir uzman ve öncüydü. EUROSOLAR, World Council for Renewable Energy ve International Renewable Energy Agency (IRENA) gibi uluslararası kuruluşların oluşmasında çok önemli bir rolü vardı. 1980 senesinden bu yana milletvekili olduğu Alman parlamentosunda yenilenebilir enerjilerinin desteklenmesi ve toplumda yaygınlaşması için kendini angaje etti ve bugün dünyanın yaklaşık 50 ülkesinde benzer şekillerde uygulanan Alman “Yenilenebilir Enerjiler için Elektrik Geri Besleme” yasasının çıkmasını sağladı. Bu yasa, herkesin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreterek şebekeye vermesini ve bunun karşılığında kilowatt saat başına yaptığı yatırımın geri dönüş süresini makul bir seviyeye çekecek seviyede bir ödeme almasını mümkün kıldı. Bu şekilde sübvanse edilen fotovoltaik gibi teknolojilerde talep patlaması yaşandı ve ekipman üretim kapasitelerinin artması yoluyla yatırım maliyetleri önemli ölçüde azaldılar. Yasanın, Scheer’in de önem verdiği en önemli noktalarından biri, sadece büyük yatırımları değil, bir ev çatısına kurulacak ufak sistemler gibi kişiler tarafından yapılacak yatırımları da kapsamasıydı.
Scheer için yenilenebilir enerji teknolojileri, dünyanın ihtiyacı olan ekolojik dönüşümü gerçekleştirmek için önümüzde hazır duran araçlardı. Tüm siyaset hayatı boyunca, bu araçların toplum tarafından tanınması için uğraştı. Nükleer enerjiye karşı olmakla beraber hiçbir zaman Yeşiller Partisi altında siyaset yapmayı düşünmedi. Onun için yenilenebilir enerji teknolojileri, iki açıdan sosyal demokrat düşünceye uygundular. Birincisi, yenilenebilir enerjilerin merkezi olmayan üretim modeli sayesinde yerel katma değerin ortaya çıkması ve insanların enerji üretimi konusunda daha fazla kontrole sahip olabilmeleri idi. İkincisi, fosil yakıtlara olan bağlılığımızın üçüncü dünya ülkelerini köleleştirdiğini düşünüyordu.
Temelde ekolojik dönüşüm için gerekli olan itici gücün toplumdan geleceğine inanan ve demokrasinin asıl sonucunun bu olması gerektiğine inanan biri olan Scheer, tüm dünyayı düşük enerji tüketimli evler ve bu evlere entegre yenilenebilir enerji teknolojilerinin tanıtımı için dolaştı. Hedefinde hep çiftçiler, küçük işletme sahipleri, mimarlar gibi yakın çevrelerinde değişime yol açabilecek insanlar vardı. Siyasi hayatında ise yaptığı mücadele o kadar başarılı oldu ki, bugün senelik cirosu 10 milyar Euro, yaklaşık 60,000 kişinin istihdam edildiği ve Almanya’nın en önemli ihracat kalemlerinden biri olan fotovoltaik sektörü varlığını ona borçlu olduğunu açıkça ifade ediyor.
Yenilenebilir enerjiler Türkiye’de de güncel bir konu. İlk adımların atıldığı 2005 senesinden bu yana, devletin bu konuya nasıl bir yaklaşım sergileyeceği merakla bekleniyor. Bugüne kadar Türkiye’de 1.2 GW kapasiteye sahip rüzgar santrali kuruldu, ancak güneş enerjisinin elektrik üretiminde kullanımı konusunda bir devlet politikası veya siyasi parti programı yok. Bunlar dışındaki yenilenebilir enerji kaynakları olan jeotermal ve biyokütle konusunda ise cüzi miktarlarda üretim yapılıyor. Hidroelektrik enerji ise, temelde yenilenebilir olmakla beraber, birçok çevresel problem içerdiği için ekolojik dönüşüm konusunda soru işaretleri içeriyor.
Teknolojik ve bürokratik soru işaretlerinin arkasında, aslında Türkiye’de hiç tartışılmayan konu, yenilenebilir enerjinin toplum ve demokrasi ile olan bağı. Hermann Scheer’in hayatı da, dünyanın en demokratik ülkelerinden birinde bile, ancak kişisel mücadele ve inancın toplumu harekete geçirebildiğini ve enerji siyasetinde değişime yol açabildiğini gösteriyor.
NOT: Yenilenebilir enerji üzerine Scheer’in yazdığı aşağıdaki kitaplardan düşünceleri konusunda daha fazla bilgi alınabilir:
A Solar Manifesto, Hermann Scheer
The Solar Economy: Renewable Energy for a Sustainable Global Future
Energy Autonomy: The Economic, Social and Technological Case for Renewable Energy
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)